معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با تأکید بر اینکه اجرای موفق برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع بیش از هر چیز به مشارکت و همراهی مردم وابسته است، گفت: مهمترین و دشوارترین بخش این طرح، تغییر فرهنگ مراجعه به خدمات سلامت و پذیرش نظام ارجاع از سوی مردم است.
به گزارش خبرنگار میلکان، دکتر فریبرز ایمانی در نشست خبری تشریح برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع اظهار کرد: اجرای این برنامه در استان کرمانشاه موضوع جدیدی نیست و هماکنون در تمامی روستاها و شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر جمعیت استان در حال اجراست.
وی افزود: بیش از ۵۵۰ هزار نفر از جمعیت استان هماکنون تحت پوشش برنامه پزشک خانواده قرار دارند و حدود ۲۰۰ پزشک به همراه ۳۰۰ نفر از کارشناسان مامایی، مراقبان سلامت، کارشناسان تغذیه و روانشناسان در ارائه خدمات به این جمعیت مشارکت دارند.
کرمانشاه در جمع استانهای برتر کشور
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با اشاره به جایگاه استان در اجرای برنامه پزشک خانواده گفت: در میان ۶۴ دانشگاه و دانشکده علوم پزشکی کشور، استان کرمانشاه رتبه هشتم را در اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع به خود اختصاص داده است.
وی تصریح کرد: تجربیات سالهای گذشته نشان داده است که اجرای موفق این برنامه نیازمند حرکت تدریجی، اصلاح مستمر و استفاده از تجربههای عملی است و به همین دلیل برنامه هفتم توسعه با رویکردی واقعبینانهتر و عملیاتیتر نسبت به گذشته تدوین شده است.
هدف اصلی پزشک خانواده، پیشگیری است نه درمان
ایمانی با تأکید بر اینکه فلسفه اصلی این برنامه تنها ارائه خدمات درمانی نیست، اظهار کرد: هدف اصلی پزشک خانواده ارتقای سواد سلامت، توسعه خودمراقبتی، شناسایی عوامل خطر و پیشگیری از بیماریهاست و درمان در واقع بخشی از این فرآیند محسوب میشود.
وی ادامه داد: عدالت در سلامت و عدالت در دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی از مهمترین اهداف این برنامه است تا همه مردم، بهویژه ساکنان مناطق دورافتاده و کمبرخوردار، بتوانند بدون دغدغه به خدمات سلامت دسترسی داشته باشند.
پرونده الکترونیک سلامت؛ قلب تپنده نظام ارجاع
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه مهمترین زیرساخت اجرای پزشک خانواده را تشکیل پرونده الکترونیک سلامت دانست و گفت: هر شهروند باید دارای یک پرونده سلامت جامع باشد که تمامی سوابق پزشکی، بیماریها، آزمایشها، وضعیت سلامت جسمی و روانی او در آن ثبت شود.
وی افزود: با تکمیل پرونده الکترونیک سلامت، امکان شناسایی زودهنگام بیماریها و عوامل خطر فراهم میشود و سیستم میتواند به صورت هوشمند در زمان مناسب هشدارهای لازم را برای پیشگیری یا درمان به فرد ارائه دهد.
ایمانی خاطرنشان کرد: بسیاری از بیماریهای مزمن مانند دیابت، فشار خون و بیماریهای قلبی در صورت شناسایی زودهنگام قابل کنترل هستند، اما متأسفانه بخش قابل توجهی از مردم تا زمان بروز علائم جدی، هیچگونه ارزیابی یا چکاپ سلامت انجام نمیدهند.
نظام ارجاع، مسیر درست دریافت خدمات درمانی
وی با اشاره به مزایای نظام ارجاع گفت: در این برنامه مراجعهکنندگان ابتدا توسط مراقبان سلامت، بهورزان یا کارشناسان سلامت ارزیابی میشوند و در صورت نیاز به پزشک ارجاع داده خواهند شد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه توضیح داد: بسیاری از مراجعات ممکن است اساساً نیازی به ویزیت پزشک نداشته باشند و با دریافت مشاوره تغذیه، خدمات سلامت روان یا آموزشهای بهداشتی مشکل آنها برطرف شود.
وی افزود: پزشک خانواده به عنوان سرگروه تیم سلامت، وضعیت بیمار را بررسی کرده و در صورت نیاز، فرد را به سطوح تخصصیتر ارجاع میدهد؛ فرآیندی که علاوه بر کاهش هزینهها، موجب صرفهجویی در زمان و افزایش کیفیت خدمات خواهد شد.
عملکرد بهتر مناطق روستایی در تشکیل پرونده سلامت
ایمانی با اشاره به تجربه موفق اجرای برنامه در مناطق روستایی گفت: بررسی شاخصهای سلامت نشان میدهد در بسیاری از شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر و مناطق روستایی، عملکرد نظام سلامت در تشکیل پرونده الکترونیک و پیگیری وضعیت سلامت مردم از برخی مناطق شهری موفقتر بوده است.
وی افزود: استان کرمانشاه دارای ۱۳۸ مرکز خدمات جامع سلامت و ۶۳۲ خانه بهداشت فعال است و این ظرفیت ارزشمند میتواند نقش مهمی در اجرای موفق برنامه پزشک خانواده در سطح استان ایفا کند.
۱۵ پایگاه سلامت در شهرستان هرسین فعال میشود
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با اشاره به اجرای پایلوت طرح در شهرستان هرسین گفت: بر اساس برنامهریزیهای انجام شده، ۱۵ پایگاه سلامت در این شهرستان فعال خواهد شد تا خدمات اولیه سلامت، تشکیل پرونده الکترونیک و ارجاع بیماران از طریق آنها انجام شود.
وی تصریح کرد: برای تأمین فضای فیزیکی، نیروی انسانی و تجهیزات مورد نیاز این پایگاهها برنامهریزیهای لازم انجام شده و دانشگاه برای اجرای طرح آمادگی کامل دارد.
رسانهها مهمترین شریک اجرای طرح هستند
ایمانی مهمترین چالش پیش روی برنامه پزشک خانواده را فرهنگسازی دانست و گفت: بسیاری از مردم هنوز تصور میکنند مراجعه مستقیم به متخصص یا سفر به مرکز استان برای دریافت خدمات درمانی بهترین راه است، در حالی که نظام ارجاع مسیر علمی، اصولی و کمهزینهتری را پیشبینی کرده است.
وی افزود: تغییر این نگاه نیازمند اطلاعرسانی گسترده و مشارکت فعال رسانههاست و انتظار داریم اصحاب رسانه در آگاهیبخشی و تبیین مزایای این برنامه نقش مؤثری ایفا کنند.
پیشگیری بهتر از درمان است
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با اشاره به تجربیات جهانی در حوزه سلامت اظهار کرد: کشورهای پیشرفته سالهاست که با تکیه بر پرونده الکترونیک سلامت و نظام ارجاع، تمرکز خود را بر پیشگیری و تشخیص زودهنگام بیماریها قرار دادهاند.
وی گفت: هزینههای انسانی، اجتماعی و اقتصادی بیماریهای مزمن و صعبالعلاج بسیار سنگین است و پزشک خانواده میتواند با شناسایی زودهنگام عوامل خطر، از بروز بسیاری از این مشکلات جلوگیری کند.
ایمانی در پایان ابراز امیدواری کرد با همکاری مردم، رسانهها، دانشگاه علوم پزشکی و سایر دستگاههای مرتبط، برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در استان کرمانشاه با موفقیت اجرا شود و زمینه ارتقای سلامت، افزایش امید به زندگی، نشاط اجتماعی و کاهش بار بیماریها را فراهم آورد.
