اختصاصی میلکان، با اضافه شدن کتاب “از ایرانمان دفاع کنیم” به منابع آموزشی دوره اول متوسطه، انتظار میرفت روایت ارائهشده از جنگ ۱۲ روزه، بازتابی جامع و منصفانه از واقعیتهای میدانی این رویداد باشد.
اما حذف نام استان کرمانشاه از بخشهای مرتبط با این جنگ، پرسشهای جدی و قابل تأملی را بهوجود آورده است.
بر اساس گزارشهای رسمی و آنچه در اخبار منتشر شد، کرمانشاه پس از برخی استانهای مرزی، دومین استان کشور از نظر میزان بمباران و تعداد شهدا در جریان جنگ ۱۲ روزه بوده است. استانی که بهدلیل موقعیت راهبردی و مرزی خود، بارها هدف حملات قرار گرفت و خسارات انسانی و زیرساختی قابلتوجهی را متحمل شد.
با این وجود، در کتابی که قرار است روایتگر «دفاع از ایران» برای نسل نوجوان باشد، نامی از کرمانشاه برده نشده است.
این حذف زمانی بیشتر محل سؤال میشود که در همان کتاب، از مناطقی یاد شده که بنا بر شواهد و آمار، حتی کسری از آسیبهای واردشده به کرمانشاه را تجربه نکردهاند. آیا این انتخاب، صرفاً ناشی از محدودیتهای محتوایی بوده یا نوعی نادیدهانگاری ناخواسته در روایت رسمی رخ داده است؟
در همین چارچوب، این پرسش بهطور مشخص از وزارت آموزش و پرورش و بهویژه مدیرکل آموزش و پرورش استان کرمانشاه مطرح است:
آیا در فرآیند تدوین و بازبینی این کتاب، به نقش و جایگاه کرمانشاه در جنگ ۱۲ روزه توجه شده است؟ اگر چنین بوده، چه توجیهی برای حذف نام استانی وجود دارد که سهمی سنگین از هزینههای این جنگ را پرداخت کرده است؟
نادیده گرفتن کرمانشاه، صرفاً حذف یک نام جغرافیایی از یک کتاب درسی نیست؛ بلکه به معنای حذف بخشی از حافظهی جمعی و تجربهی زیستهی مردمی است که جنگ را با تمام وجود لمس کردهاند. آموزش تاریخ و رویدادهای معاصر، اگر قرار است آگاهیبخش و هویتساز باشد، نمیتواند بر پایهی روایتهای ناقص و گزینشی استوار شود.
انتظار میرود متولیان آموزش کشور، با بازنگری در محتوای این کتاب و پاسخگویی شفاف به افکار عمومی، مانع از تداوم چنین حذفهایی شوند. کرمانشاه بخشی از ایران است و روایت دفاع از ایران، بدون نام و نقش کرمانشاه، روایتی کامل نخواهد بود.
