رفتن به بالا

«میلکان بخوان ، بیشتر بدان»

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • یکشنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۰
  • الأحد ۱۰ ربيع أول ۱۴۴۳
  • 2021 Sunday 17 October

موضوع یارانه های پنهان در کشور ما دیر زمانی است که از طرف اقتصاددانان به عنوان یک انحراف بزرگ در اقتصاد طرح و بحث میشود و البته در زمانهایی نیز برای حذف آنها و البته به اسم هدفمند سازی یارانه ها، اقداماتی ناکارآمد صورت گرفت که نه تنها نتوانست مشکل را حل نماید، بلکه مشکلات […]

موضوع یارانه های پنهان در کشور ما دیر زمانی است که از طرف اقتصاددانان به عنوان یک انحراف بزرگ در اقتصاد طرح و بحث میشود و البته در زمانهایی نیز برای حذف آنها و البته به اسم هدفمند سازی یارانه ها، اقداماتی ناکارآمد صورت گرفت که نه تنها نتوانست مشکل را حل نماید، بلکه مشکلات بزرگتری را نیز به علت انتخاب روش و برنامه غلط در تنظیم سازوکار و اجرای آن برای کشور بوجود آورد.

در کنار این موضوع مدت زمان بسیار زیادی است که مالیات پنهان نیز یکی از مباحث مهم و مورد تاکید اقتصاددانان است و از این موضوع به عنوان روشی برای جبران هزینه های دولت از طریق کسری بودجه آشکار و پنهان پولی شده دولت صحبت میشود.

حال سؤال اینجاست که آیا تورم پنهان میتواند در کنار خودش یارانه پنهان را به همراه داشته باشد؟ یعنی وقتی دولت بتواند به راحتی از طرق آشکار و پنهان کسری های بودجه خود را پوشش بدهد و حتی در این زمینه اجازه بدهد که بانکهای تجاری نیز در تصاحب پول  و نقدینگی خلق شده، سهمی را هدفگذاری کنند، آیا نمیتوان انتظار داشت که علاقه ای به حذف یارانه های پنهان عملاً شکل نخواهد گرفت؟

یارانه های پنهان را همه میدانیم که سرچشمه رانتهای بزرگ هستند. همه میدانیم که صحبت از سهمهای بزرگ ثروتمندان کارآفرین از یارانه های پنهان عملاً یک شوخی است و این سهمهای بزرگ عملا رانتهای بسیار بزگی است که توسط مجموعه هایی دریافت میگردند که سهمهای بزرگ را از رانتهای آشکار و پنهان و قیمتگذاری حاملهای انرژی به نام و نان تولید تصاحب میکنند.

اگر یک ثروتمند و مثلا کارآفرین خصوصی یک خانه بزرگ چند میلیاردی دارد و یا ماشین چند میلیاردی سوار میشود، عملاً با پرداخت مالیاتهای پنهای بزرگی که در مسیر تولید و با خرید اتومبیل سواری با چند برابر قیمت جهانی، خانه مسکونی با چند برابر قیمت بهترین مناطق جهان و خرید کالاها و خدمات مصرفی با بالاترین قیمتهای ممکن، بخش قابل توجهی از این هزینه ها را به دولت که اصلی ترین مصرف کننده مالیات پنهان است پرداخته است. تنها مشکل اصلی این است که این فرد اگر در یک اقتصاد سالم و کارآمد زندگی میکرد این پولها را به نام مالیات پرداخت میکرد ولی در یک اقتصاد رانتی برای این که رانت خواران اصلی پنهان بمانند، این گروه ویترین مصرف یارانه های پنهان معرفی میشوند.

در مقابل این کارآفرین بخش خصوصی، در نظر بگیرید مدیران میلیاردی بگیر شرکتهای دولتی، خصولتی، رانتی و دارای امتیازات خاص را که خودشان و فرزندانشان ماشینهایی به مراتب گرانتر دارند و خانه هایی به مراتب بزرگتر و مرغوبتر و البته از امتیارات ویژه نیز برخورداند و همواره هم داد سخنشان کمک به مضلومان و مستضعفان است. اگر نباشد سودهای بسیار کلانی که از طریق رانت اخذ میشود و هزینه هایی که از محل این رانتهای ناشی از ارزان خری نهاده های تولید صورت میگیرد و گرانی دلاری که سراپا برای همین شرکتهای رانتی سود و نعمت است، چگونه میتوان این همه حقوقهای نجومی و پاداشهای پایان سال فوق نجومی را توجیه کرد؟

یارانه های پنهان عملا مسیری را طی میکنند که باید با مالیات پنهان در کنار هم دیده شوند. جالب اینجاست که هر دو نوع انحراف مالیات پنهان و یارانه پنهان با هم قدرت رقابت پذیری کشور را نابود میکنند و منفعت برندگان هر دو عملاً از تحریم بودن کشور منفعت میبرند و ساز ناسازگاری با جهان در این گروههای منعت برنده ناشی از تعارض منافع فردی، صنفی و گروهی آنها با منافع ملی است.

باید توجه اکید کرد که برگشتن به وضعیتی که در آن کشور ما در بازارهای جهانی پذیرفته شود و همه قیمتها معادل جهانی خودشان رقم بخورند و دولت هم همه مالیاتهای خود را به شکل آشکار اخذ کند و تورمی ناشی مالیات پنهان نداشته باشیم، میتواند برای کارآفرینان سودبخش و ارزشمند ولی برای رانت خواران و فاسدان معادل با حذف و کنارگذارده شدن از طریق نیروهای درونی و قدرتمند بازارها باشد.

در این شرایط قابل مشاهده این است که: دزد برای پنهان کردن خود فرارنکرد و به جایی نخزید، بلکه تنها داد برآورد ” آی دزد”.

سهراب دل انگیزان – کرمانشاه
یکم مهر ۱۴۰۰ شمسی.

اخبار مرتبط

نظرات